مقدمه

دموراژ (Demurrage) یکی از اصطلاحات مهم در حوزه واردات و صادرات است که ناآگاهی از آن می‌تواند هزینه‌های سنگینی به بازرگانان تحمیل کند. به‌طور ساده، دموراژ نوعی جریمه یا هزینه اضافی است که شرکت کشتیرانی بابت تأخیر در تخلیه یا تحویل کانتینر از واردکننده یا صادرکننده دریافت می‌کند.

چگونه به وجود می‌آید؟

وقتی یک کانتینر حامل کالا به بندر مقصد می‌رسد، شرکت کشتیرانی یک بازه زمانی مشخص و رایگان به نام «فری تایم» در اختیار صاحب کالا قرار می‌دهد. در این مدت، واردکننده باید مراحل ترخیص کالا از گمرک را انجام دهد و کانتینر را تحویل بگیرد. اگر به هر دلیلی مانند نقص مدارک، آماده نبودن مجوزها، تأخیر در پرداخت‌ها یا عدم پیگیری به‌موقع، این فرآیند طول بکشد، پس از پایان فری تایم هزینه دموراژ محاسبه می‌شود.

چرا هزینه‌بر است؟

کانتینری که در بندر یا محوطه نگهداری باقی می‌ماند، فضای عملیاتی را اشغال می‌کند. به همین دلیل شرکت کشتیرانی برای هر روز تأخیر، مبلغی را به‌صورت روزانه دریافت می‌کند. این هزینه به‌مرور افزایش می‌یابد و در برخی موارد حتی می‌تواند از هزینه حمل‌ونقل اصلی کالا نیز بیشتر شود، موضوعی که سود واردات را به‌شدت کاهش می‌دهد.

عوامل مؤثر در افزایش دموراژ

نقص یا تأخیر در آماده‌سازی اسناد، ناآشنایی با قوانین گمرکی، تغییرات ناگهانی مقررات، نبود هماهنگی با ترخیص‌کار و مشکلات نقدینگی از مهم‌ترین دلایل افزایش دموراژ هستند. هرچه زمان توقف کانتینر بیشتر شود، هزینه نهایی نیز به‌صورت تصاعدی افزایش پیدا می‌کند.

چگونه از پرداخت دموراژ جلوگیری کنیم؟

برای جلوگیری از دموراژ، لازم است مدارک قبل از رسیدن کالا به بندر به‌طور کامل آماده شود. اطلاع دقیق از زمان ورود کشتی، هماهنگی مستمر با ترخیص‌کار، آشنایی با فرآیندهای گمرکی و برنامه‌ریزی مالی مناسب، نقش مهمی در کاهش یا حذف این هزینه دارند.

جمع‌بندی

دموراژ یک هزینه اضافی و قابل پیشگیری در فرآیند واردات و صادرات است. با مدیریت صحیح، برنامه‌ریزی دقیق و پیگیری به‌موقع می‌توان از پرداخت این جریمه جلوگیری کرد و سودآوری تجارت را حفظ نمود.